الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

141

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

او در نخستين آيه مورد بحث مىافزايد : « هنگامى كه به آنها گفته شود براى خداوند رحمان كه سراسر وجود شما غرق رحمت او است سجده كنيد آنها از روى كبر و غرور ، و يا از سر استهزاء مىگويند : رحمان چيست » ؟ ! ( * ( وَإِذا قِيلَ لَهُمُ اسْجُدُوا لِلرَّحْمنِ قالُوا وَمَا الرَّحْمنُ ) * ) . ما اصلا « رحمان » را نمىشناسيم و اين كلمه براى ما مفهوم روشنى ندارد . « آيا ما براى چيزى سجده كنيم كه تو به ما دستور مىدهى » ؟ ! ( * ( أَ نَسْجُدُ لِما تَأْمُرُنا ) * ) . ما زير بار هيچكس نمىرويم و تابع فرمان اين و آن نخواهيم شد ! . « اين سخن را مىگويند و بر نفرت و دوريشان از خدا افزوده مىشود » ( * ( وَزادَهُمْ نُفُوراً ) * ) . بدون شك مناسبترين نام از نامهاى خدا براى دعوت به خضوع و سجده در برابر او همان نام پر جاذبه رحمان با مفهوم رحمت گسترده اش مىباشد ، ولى آنها بخاطر كوردلى و لجاجت نه تنها انعطافى در برابر اين دعوت نشان ندادند ، بلكه به سخريه و استهزاء پرداخته و از روى تحقير گفتند رحمان چيست ؟ همانگونه كه فرعون در برابر دعوت موسى ع گفت : و ما رب العالمين : « پروردگار جهانيان چيست » ؟ ( آيه 23 سوره شعراء ) آنها حتى حاضر نبودند بگويند كيست ؟ ! گرچه جمعى از مفسران معتقدند كه نام « رحمان » براى خدا در ميان عرب جاهلى نامانوس بود ، و هنگامى كه اين توصيف را از پيامبر ص شنيدند واقعا از روى تعجب به اين سؤال پرداختند ، حتى بعضى از آنها مىگفتند : ما كسى را به نام رحمان نميشناسيم تنها كسى را كه به اين نام مىدانيم همان كسى است كه در سرزمين « يمامه » است ! ( منظورشان مسيلمه كذاب بود كه به دروغ دعوى نبوت كرد و مردم او را به اين نام رحمان مىشناختند ) . ولى اين سخن بسيار بعيد به نظر مىرسد ، زيرا ماده اين اسم و صيغه اش